Hoe denken wij over ..........

trouwen of samenwonen?
N.a.v. de vele vragen omtrent dit actuele thema wil ik proberen om mijn persoonlijke visie m.b.t dit onderwerp uiteen te zetten. Als basis dient het materiaal van een themastudie over "huwelijk, verkering, sexualiteit en samenwonen", die ik op een jong-volwassenenavond in onze gemeente gehouden heb.
Natuurlijk is onze leidraad het eeuwige Woord van onze Vader, de Bijbel. Wanneer wij echter zoeken naar een "Bijbelse visie" over deze materie, dan valt het ons op, dat er nergens "een tekst" is, die ons eenvoudigweg verklaart hoe God hierover denkt; integendeel, binnen die Bijbelse boodschap vinden wij door God toegestane en zelfs geboden praktijken, die op ons vandaag zeer on-ethisch overkomen, en, die wij ook zeker niet zouden goedkeuren! Zo was het hebben van meerdere vrouwen ("polygamie" - bij ons verboden door de wet!) voor de aartsvaders klaarblijkelijk geen probleem; "bijvrouwen van Abraham", werden zij, bijv. in Gen.25:1-6 genoemd. Ook van Jakob lezen wij over "zijn beide vrouwen, zijn beide slavinnen en zijn elf zonen...", en nergens wordt deze praktijk hen door God verboden of verweten.
Ook het feit, dat de wil en keuze van de vrouw hierin geen enkele rol blijkt te spelen en dat zij slechts "gegeven en genomen" wordt komt op ons - vandaag - onrechtvaardig over.
Vandaag weten wij, door de informatie vanuit geschriften van andere volkeren die leefden in Israëls tijd en omgeving, dat het volk van God hierin gewoon de algemene praktijken van toen volgde, waarbinnen ons dan ieder keer weer iets wonderlijks en unieks opvalt: God probeert binnen de heersende cultuur en tijd, in de specifieke situatie, nog zo dicht mogelijk bij Zijn eeuwig geldende ideaal te komen, doch, moet concessies doen ten gevolge van de gevallen staat van de mens en zijn niveau !
  Een goed voorbeeld hiervan, is de zgn. "scheidbrief", die God door Mozes aan het volk gaf, waarbij het erop lijkt, dat God echtscheiding sanctioneert (Deut.24:1). Bij nadere studie blijkt echter, dat deze scheidbrief diende om "nog zo eerlijk en liefdevol mogelijk" met het wegzenden van een vrouw om te gaan en dat God moet werken met mensen die, "vanwege de hardheid van hun harten" toen (nog) niet op een beter en hoger spoor te krijgen waren. God past Zich in Zijn barmhartigheid dus aan het niveau van de gevallen mens, zonder dat hij Zijn hoge ideaal laat vallen ! Dit is voor ons - vandaag - een heel belangrijk Bijbels gegeven als wij midden in deze (zeer) gevallen wereld Gods Liefdes-idealen willen tonen.

Wat is dan dat "hoge ideaal" m.b.t. man en vrouw ? Hoe heeft God dan uiteindelijk bedoeld dat man en vrouw samenleven ?

Dan moeten wij dus niet kijken naar een tijdelijke noodgedwongen aanpassing vanuit Gods barmhartigheid en dat als norm nemen, maar, zoals Jezus zegt wanneer Hij over dit onderwerp in gesprek is met de Farizeeën: "Wat heeft God van den beginne bedoeld ?"
(Mt.19:1-9).
Dat begin, waar Jezus het over heeft, is dan zeer duidelijk; een man zal zijn ouderlijk huis verlaten en zijn vrouw "aanhangen"; hetgeen zoiets betekent als; "man en vrouw zullen aan elkaar verkleefd zijn", zij zullen - op een verborgen, mysterieuze wijze, nu "één nieuwe mens" vormen, waarvan de sexuele liefde symbolisch getuigt. Hoewel de volgorde niet altijd gelijk was en deze gewoon de gewoonte en gebruiken van de tijd volgde (eerst gemeenschap, en daarna huwen, bijv.- Deut.25:5) zien wij binnen de gehele Bijbel, dat "gemeenschap" (sexuele liefde) geacht wordt plaats te vinden binnen een relatie van verbondenheid en trouw. Sexuele liefde zonder die "verbondenheid in trouw" wordt eensluidend in de Bijbel beschouwd als "iets onmogelijks", en een hopeloze tegenstrijdigheid, daar het één juist het ander vertegenwoordigt!
Zo was Jozef - bijvoorbeeld - diep geschokt toen hij vernam dat zijn verloofde, Maria, zwanger was, hetgeen in zijn bevattingsvermogen natuurlijk wel moest betekenen dat zij "sexuele ervaring" had voor het huwelijk. Dit bleek onover-komelijk! Plaats dat "diepe geschokt zijn" van Jozef nu eens in onze tijd en samenleving !?! Vandaag is men bijna "diep geschokt" wanneer een jongen/meisje geen sexuele ervaring heeft voordat zij zich verbindt in een relatie van trouw !?!
Ziedaar het grote probleem - of, zo u wilt, de grote uitdaging - waar wij vandaag, als kinderen Gods, voor staan !

Niet enkel wanneer wij kijken naar "in den beginne", ook in de "volle openbaring" van de Here Jezus Christus in het Nieuwe testament horen wij dezelfde eens-luidende boodschap: "Het huwelijk zij in ere bij allen en het bed onbezoedeld, want hoereerders en echtbrekers zal God oordelen."
(Hebr.13:4) en:

"...met het oog op de gevallen van hoererij moet ieder zijn eigen vrouw hebben en iedere vrouw haar eigen man."
(1 Cor.7:2)

Deze beide Schriftgedeeltes geven wederom aan, dat sexuele liefde buiten het aan elkaar verbonden zijn niet kan; het wordt hier zelfs onder het hoofdstuk "hoererij" ingedeeld! Het wonder van de sexuele liefde is bedoeld voor een "eigen man" en een "eigen vrouw", zoals ons al "in den beginne" werd verteld door de Schepper.
Man en vrouw blijken dus aldus geschapen en bedoeld te zijn, om in een relatie van verbondenheid, bij-elkaar-horen en trouw het mysterie van de Liefde te beleven en te tonen, waaruit blijkt in wat voor tragedie wij vandaag de dag beland zijn! Dit schrijven zal aan de ene kant op menige wereldbewoner ouderwets en vreemd overkomen.

Aan de andere kant is het mijn persoonlijke ervaring met "mensen uit de wereld" dat men daadwerkelijk ook lijdt aan de levensstijl van "elkaar leren kennen in het bed en vervolgens wel of niet met elkaar doorgaan". Uiteindelijk blijkt elke (normale) man en vrouw te verlangen naar de intimiteit en de veilige omgeving van een relatie van verbondenheid en trouw; het kan ook niet anders; zo heeft de Schepper het vanouds bedoeld!
Samenvattend zouden wij het volgende vanuit de Bijbel dan kunnen stellen:

1. God heeft bedoeld, dat een man een "eigen" vrouw heeft en een vrouw een "eigen man" en dat man en vrouw met elkaar verbonden zijn ("verkleefd" zijn) in een relatie van liefde en trouw.

2. God heeft bedoeld, dat het wonder van de sexuele liefde enkel plaatsvindt binnen zo'n relatie van verbondenheid en trouw en dat de meest intieme (en wellicht intense) en gevoelige menselijke beleving - die van de sexualiteit - plaatsvindt binnen een veilige relatie van trouw.

Elke andere levenswijze zal - daar de mens er niet voor bedoeld is - schade brengen aan het individu, de relatie en de samenleving, zoals wij - helaas - vandaag de dag alom kunnen waarnemen....
Maar .... waarom dan dat "boterbriefje" op het stadhuis? Je kunt toch ook in een samenwoningsverband trouw zijn aan en verbonden met elkaar ?

Dat hoor ik nogal eens en, eerlijk gezegd - alstublieft lieve broeder / zuster, schrik niet - valt er wat voor te zeggen, hoewel het in onze Nederlandse samenleving momenteel praktisch op problemen stuit.
Betekent het "aan elkaar verbonden (verkleefd) zijn" in een relatie van liefde en trouw, zoals de Bijbel dit aangeeft, dan ook, dat men echt - volgens de Nederlandse wet - moet huwen en dat "samenwonen", zoals dat heet, door ons veroordeeld moet worden?

Ik stel u de volgende praktische vragen:

Wanneer weten een man en een vrouw, een jongen en een meisje, dat zij aan elkaar verbonden zijn in liefde en trouw, zoals de Bijbel aangeeft ? Is dat wanneer zij "smoorverliefd zijn "? Dat is haast kinderachtig, want wij allen weten, dat "verliefdheid komt en gaat" en geen enkele garantie op trouw en verbondenheid geeft...

Is het wanneer zij al 1 jaar met elkaar omgaan, twee jaar, drie jaar....? Wanneer is men echt zeker van elkaar ? Wanneer kan men spreken over een "eigen man" en een "eigen vrouw", waarbij de Bijbel duidelijk zegt, dat het juist ook voor de (geloofs-)omgeving
duidelijk moet zijn wie bij wie hoort ?

Hoe kan men een voor de beide partners en de omgeving objectieve norm hanteren, waarbij iedereen weet - niet op de laatste plaats de beide partners - hoe men t.o.v. elkaar staat ?

Klaarblijkelijk hebben zowel beide partners, als de omgeving behoefte aan een bepaalde "houvast"; een bepaald punt in tijd en ruimte, waarbij de gelovige man en de gelovige vrouw die verbondenheid in trouw en liefde aan elkaar en de omgeving voor de Schepper verklaren.

Dit is wat de Kerk van Jezus Christus al 2000 jaar, tezamen met het volk van God daarvoor, gestalte wil geven d.m.v. de een of andere kerkelijke vorm van huwelijksinzegening.
Technisch is "het stadhuis" dus niet echt voor ons belangrijk, doch, in ons land is het houden van zo'n kerkelijke inzegening, waarbij man en vrouw duidelijk tegen-over elkaar, God en de omgeving hun in-liefde-en-trouw-aan-elkaar-verkleefd-zijn te kennen geven, zonder wettelijk huwelijk verboden, zodat wij (nog) aan dat "boterbriefje" vast zitten. In de V.S. volstaat een enkel bezoek aan de kerkelijke gemeente en is elke geordineerde predikant of priester gewettigd om een huwelijk af te sluiten.

Hopelijk is voor u duidelijk, dat, wanneer jonge (of oudere) mensen (ook ongelovigen !) aan mij vragen wat zij nu het beste kunnen doen, ik hen adviseer om "Gods ideaal" te volgen en te kiezen voor de relatie van verbondenheid en trouw en daarbij de meest duidelijke en voor de handliggende oplossing te kiezen die onze tijd en samenleving daarvoor biedt; nl. gewoon trouwen! Wel wil ik hierbij iets heel belangrijks zeggen en aangeven dat wij de werkelijk Bijbelse boodschap goed in de gaten moeten houden: het gaat God niet om een bezoek aan het stadhuis en het "uiterlijk voldoen aan de kerkelijke regels", maar, om een echte relatie tussen man en vrouw van liefde, trouw en verbondenheid voor het leven.
De discipelen van Jezus zullen daarbij gewoon die vormen kiezen die binnen hun cultuur en samenleving geaccepteerd en gewoon zijn - in ons geval toch nog steeds het gewone huwelijk - om daaraan zo duidelijk mogelijk gestalte geven.
Zelfs vandaag laat een "vrije samenlevingsvorm" - zelfs wanneer beide partners behoorlijk "zeker van hun zaak" zijn toch nog genoeg onduidelijkheid en onzekerheid over om deze weg bij voorkeur als Christen niet te kiezen.
Echter moet mij van het hart, dat het "blindelings veroordelen" van mensen die, vanwege wat voor reden dan ook (vaak tijdelijk!) voor zo'n vorm gekozen hebben en de daarmede gepaard gaande m.i. simplistische religieuze stempel van "zij leven in zonde" mij - Bijbels gezien - te ver gaat.
Hierbij kan ik het niet laten om aan Paulus' waarschuwing te denken wanneer hij waarschuwt tegen de religieuze neiging van het vlees om een mens slechts te be- en veroordelen op grond van uiterlijke zaken en niet op "het hart": "Niet hij is een Jood, die het uiterlijk is,...maar hij is een Jood, die het in het verborgen is...".
Cobie (red. zijn vrouw) en ik kennen mensen die uiterlijk samenwonen, doch, in werkelijkheid zich "meer getrouwd" gedragen als sommige uiterlijk keurig gehuwden ... als u begrijpt wat ik bedoel!

Verder moeten wij oppassen, dat wij niet blijven stilstaan en goed naar de Stem van de Goede Herder luisteren hoe Hij in deze unieke stukgelopen tijd en samenleving de dingen zou zien en doen. Onze samenleving verandert razendsnel en allerlei angstige religieuzen proberen zich wanhopig daartegen te verzetten door zich vast te houden aan allerlei gebruiken, gewoontes en ethische meningen waarvan het soms maar de vraag is of die het echte Hoge Ideaal van onze Maker verwoorden, of, slechts een tijdelijke nuttige aanpassing....? Vaak heb ik het gevoel, dat dit de vaak ondoordachte en blinde paniekreactie verklaart van vele religieuzen op de term "samenwonen" alleen al ...... Was Christus Zelf niet de onwrikbare Rots van onze zekerheid door de eeuwen heen ?
Wanneer Christus werkelijk de vaste Rots voor onze bange en onzekere ziel wordt in eenrazendsnel veranderende samenleving, dan kunnen wij open en eerlijk de Heilige Geest vragen om leiding en wijsheid. Gods waarheid blijft dezelfde, de vormen waarbinnen die waarheden het best gestalte vinden wijzigen zich echter voortdurend. Elke samenleving en cultuur en tijd hanteert andere vaste vormen om gestalte te geven aan het ene: man en vrouw verbonden / verkleefd aan elkaar in liefde en trouw voor het leven en wie weet of de algemeen geaccepteerde vorm die wij vandaag in onze cultuur nu hanteren wel altijd zo zal bestaan? En, wat doen wij dan, als kinderen van de Heer ? Vandaar, in besluit, een moderne vertaling (eigenlijk parafrase) van Hebr. 13 : 4:

"De relatie van verbondenheid in liefde en trouw voor het leven tussen man en vrouw worde hoog gehouden onder u en blijve het Hoge Ideaal voor allen en dat blijve de plaats voor sexuele liefde alleen, diegenen die dit niet serieus nemen zullen de gevolgen daarvan ondervinden, daar God hen zo niet bedoeld heeft, en zij hun eigen scheppingdoel tarten."

Ds. Ed Meenderink